Kepenk Motoru Seçimi: Kaç Nm Gerekir? Ağırlık, Mil Çapı ve Model Tablosu

Kepenk motoru seçerken yapılan hata iki sonuçtan birini doğurur: motor yanar ya da mil eğilir. Bu yazıda kepenginiz için kaç Nm gerektiğini, torku neyin belirlediğini ve mağazadaki 138 motorun hangi işe hangisinin uyduğunu anlatıyorum.

Motorun torku ne demek, neden Nm ile ölçülür

Kepenk motoru alırken karşınıza çıkan ilk ölçü Nm’dir, açılımı Newton metre. Nm, motorun mile uygulayabildiği döndürme kuvvetini gösterir. Motorun kepengi yukarı çekmesini sağlayan şey dönme hızı değil, bu döndürme kuvvetinin mil yarıçapıyla çarpımıdır.

Buradan çıkan sonuç önemlidir: mil çapı büyüdükçe aynı ağırlığı kaldırmak için daha yüksek Nm gerekir. Etiketteki 50 Nm veya 120 Nm ibaresi, o motorun mile bindirebileceği yükün sınırıdır — kepengin kaç metrekare olduğunu değil.

Yanlış Nm seçmenin iki sonucu

Tork seçimi iki yönde de hata kaldırmaz.

Düşük torklu motor. Kepengin ağırlığı motorun kaldırabileceğinden fazlaysa sargılar sürekli aşırı akım çeker. Yazın ısınan, kışın soğuktan sıkışan raylarda bu motor ya kalkışta durur ya da kısa sürede yanar. Motorun neden yandığını ayrıntısıyla anlattığım yazı ayrı: otomatik kepenk motoru neden yanar.

Yüksek torklu motor. “Sağlam olsun, büyüğünü takalım” mantığı kepenkte yanlıştır. Güçlü bir motor hafif alüminyum panjura takıldığında lameli ezer, milin orta kısmını büker veya limit anahtarını kırıp kepengi yukarıda sıkıştırır. Motorun gücü, sistemin en zayıf parçasından fazla olduğunda kırılan motor olmaz — lamel, mil veya rulman olur.

Kepenk ölçüsüne göre pratik tork aralığı

Aşağıdaki aralıklar, mağazadaki 138 motorun hangi ölçüde kullanıldığına bakılarak çıkarılmış pratik bir başlangıç noktasıdır. Kesin seçim yerinde ölçümle yapılır — tablo sipariş vermeden önce hangi bandı konuşacağınızı bilmeniz içindir.

Katalogdaki tork değerleri şu basamaklarda toplanıyor: 10, 15, 18, 20, 30, 40, 50, 60, 80, 100, 120, 140, 180, 190, 230, 330 ve 500 Nm. Aradaki bir değere ihtiyaç duyduğunuzda bir üst basamağa çıkılır, alta inilmez.

Torku belirleyen dört etken

Metrekareye bakmak tek başına yetmez. Dört unsur birlikte hesaplanır.

1. Kepenk ağırlığı. Lamel cinsi belirleyicidir. Alüminyum hafif panjur ile kalın çelik ya da poliüretan dolgulu lamel arasında metrekare başına ciddi fark vardır. Delikli (havalandırmalı) modeller kapalı modellere göre daha hafiftir. Lamel tipleri ve ağırlık farkları için: kepenk lameli değişimi ve lamel tipleri.

2. Genişlik. Genişlik arttıkça mil boyu uzar, uzun mil ortadan aşağı doğru esner. Bu esneme motora ek direnç bindirir. 4 metreyi geçen açıklıklarda mil çapı da büyütülür.

3. Mil çapı ve sarım payı. Kepenk sarıldıkça milin üzerindeki çap büyür. Kepenk tamamen açıkken sarım en kalın hâldedir; motorun en çok zorlandığı an, kepengin yerden ilk kalktığı an ile birlikte bu andır. Hesap yaparken boş mil çapı değil, sarılmış hâldeki çap esas alınır.

4. Yay dengesi. Yayları düzgün ayarlanmış bir sistemde motor ağırlığın yalnızca bir kısmını taşır. Yay yorulduğunda veya kırıldığında bütün yük motora biner ve motor kısa sürede arızalanır. Yeni motor takmadan önce yay durumu mutlaka kontrol edilir: kepenk yayı nasıl takılır.

Motor tipleri karşılaştırması

Mağazadaki 138 motorun tip dağılımı ve her tipin yeri aşağıdadır. Tiplerin teknik ayrıntısını daha önce ayrı bir yazıda işledim: otomatik kepenklerde kullanılan motor çeşitleri.

Katalogdaki gerçek örneklerle:

Marka dağılımı

Mağazadaki motorların marka dağılımı şöyle. Tablodaki sayılar gerçek model sayımıdır; “şu marka en iyisidir” gibi bir sıralama yapmıyorum, çünkü doğru marka kepengin ölçüsüne ve mevcut mil çapına göre değişir.

Marka seçerken bakılacak asıl şey, o markanın yedek parçasının kaç yıl sonra hâlâ bulunabileceğidir. Katalogda model sayısı fazla olan markalarda aynı seriden bir üst veya bir alt torka geçmek kolaydır; dört modelli bir seride bu esneklik yoktur.

Manuel açma bir konfor değil, güvenlik meselesidir

Elektrik kesildiğinde kepenk açılamıyorsa, içerideki insan dışarı çıkamaz. Düz motorlu bir kepenkte elektrik gittiğinde kepengi elle açmanın yolu yoktur.

Dükkânda, deponun içinde insan bulunan her yerde ya redüktörlü motor (acil durum kolu) ya da zincirli motor (manuel zincir) kullanılmalıdır. Yangında elektriğin ilk kesilen şey olduğunu düşünürseniz bunun neden pazarlık konusu olmadığı anlaşılır. Manuel açma aparatının nasıl çalıştığı ayrı yazıda: otomatik kepenk manuel açma aparatı.

Gereken Nm değerini bulduktan sonra sıra o torku taşıyan modeli seçmeye gelir; hangi Somfy kodunun kaç Nm anlamına geldiğini Somfy model kodu ve tork tablosu satır satır veriyor.

Motor değişirken aynı Nm mi alınmalı

“Nasıl olsa çalışıyordu, aynısından takalım” çoğu zaman yanlıştır. Önce o motorun neden yandığı bulunmalıdır.

Motor gücü yetmediği için yandıysa aynı Nm’yi takmak birkaç ay içinde aynı arızayı geri getirir. Yay kırıldığı, rulman sıkıştığı veya lamel raya sürttüğü için yandıysa, motoru büyütmek de çözmez — asıl arıza duruyorsa yeni motor da onu çekmeye çalışır. Arıza nedeni ayrıldıktan sonra kapasite gözden geçirilir. Motor arızasının nasıl ayırt edildiği: kepenk hareket etmiyor: en sık görülen 6 arıza.

Motor seçerken cevabı hazır olması gereken 8 soru

Bu sekiz sorunun cevabı elinizde olmadan verilen her tavsiye tahmindir. Kesin seçim yerinde ölçümle yapılır.

Montajı kim yapmalı

Motor değişimi dışarıdan basit görünür. Ancak milin terazisinde yapılan milimetrik bir hata baş taraftaki rulmanların dağılmasına, motor başlığının kırılmasına veya lamellerin yan raya sürtmesine yol açar. Sürtme başladığında motor daha fazla akım çeker ve sistem yeni motorla birlikte tekrar bozulur.

Yanlış montaj ayrıca ürünü garanti kapsamı dışına çıkarır. Motor değişimi ve tork seçimi için servis desteği: otomatik kepenk tamiri. Motorun ömrünü uzatan bakım adımları ise ayrı yazıda: otomatik kepenk bakımı.

İlgili Rehberler ve Ürünler

• kepenk motoru modelleri (85 ürün)
• panjur motoru modelleri (78 ürün)
• 2026 kepenk tamir ve servis ücretleri
• otomatik kepenk tamiri ve motor değişimi

İlgili rehber: Otomatik kepenk motoru alma rehberi — Tork sayısını çıkardıysanız sipariş öncesi hazırlanacak beş ölçü ve model karşılaştırması burada.

Sık Sorulan Sorular